Dostępność serwisów internetowych cz.1

0 napisany przez Klaudia Hudzińska, 02 marca 2017

Dostępność jest bez wątpienia jednym z kluczowych atrybutów informacji zamieszczanych w serwisach internetowych. To ważny wyznacznik jakości serwisu, nie tylko dla osób niepełnosprawnych. Czym jest, jakie przynosi korzyści, jakie generuje koszty? – odpowiedzi na te pytania znajdziesz w moim dzisiejszym artykule.

Czym jest dostępność?

Wg definicji Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych: o dostępności serwisu internetowego możemy mówić wtedy, gdy osoby niepełnosprawne mają pełny dostęp do jego treści, mogą treści zrozumieć oraz skorzystać z wygodnej nawigacji, czy interakcji z serwisem.

Serwis powinien być dostępny zarówno pod względem informacyjnym, jak i technicznym. Zbudowanie witryny użytecznej jedynie pod względem technicznym nie będzie równoznaczne z tym, że stanie się ona dostępna, dopóki treści zamieszczone w serwisie nie będą jasne i zrozumiałe dla odbiorcy.

Dostępność serwisu internetowego to także umożliwianie dostępu do nowych technologii, związanych z funkcjonowaniem sieci ludziom z dysfunkcjami, czyli czasowymi lub trwałymi niezdolnościami wykonywania określonych czynności.

Wg Biura Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych (dane z 2011 r.) ok. 12% społeczeństwa w Polsce to osoby z różnego rodzaju niepełnosprawnościami. Potrzeba dostępności nie dotyczy jednak wyłącznie ludzi niepełnosprawnych.

Osoba, która ma przemęczony wzrok lub uległa wypadkowi, którego skutkiem jest czasowe pogorszenie jakości wzroku oraz osoba trwale niedowidząca różnią się od siebie tylko w niewielkim stopniu. Zarówno dla jednej, jak i drugiej niezbędny jest np. odpowiedni kontrast tekstu w stosunku do tła.

Serwis, który uczynimy bardziej przyjazny dla osób niepełnosprawnych stanie się dostępny uniwersalnie – dla osób całkowicie sprawnych, starszych czy też słabiej wykształconych.

Dostępność w aspekcie technicznym

Najważniejszym dokumentem, w którym bardzo dokładnie opisano tworzenie serwisów dostępnych dla osób niepełnosprawnych jest WCAG 2.0 (Web Content Accessibility Guidelines w wersji 2.0). Zawiera on wiele wytycznych oraz praktycznych wskazówek dotyczących dostępności i skierowany jest głównie do twórców serwisów internetowych. Specyfikacja ta została opracowana przez organizację W3C1 (World Wide Web Consortium).

Wymogi prawne związane z dostępnością stron internetowych

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 kwietnia 2012 w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności, minimalnych wymagań dla rejestrów publicznych i wymiany informacji w postaci elektronicznej oraz minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych określa podstawowe wymagania dotyczące dostępności serwisów internetowych dla wszystkich podmiotów realizujących zadania publiczne.

Narzucono również termin – 1 czerwca 2015 roku – do którego wszystkie podmioty realizujące zadania publiczne były zobowiązane dostosować swoje serwisy do wymagań dostępności.

Odrobina statystyki

Dla wielu z nas zagadnienie dostępności stron WWW może być jedynie kolejną fanaberią. W praktyce jednak z tego typu udogodnień korzysta bardzo wiele osób, o czym świadczą statystyki:

Dostępność serwisów internetowych infografika

Źródło: opracowanie własne na podstawie: Kobiety dla Polski i Polska dla Kobiet  „Raport o osobach niepełnosprawnych w Polsce”.

Korzyści z dostępnej strony

Prawidłowe funkcjonowanie serwisu niezależnie od środowiska i technologii

Rozwój technologii, sposobów i narzędzi przeglądania zasobów w internecie powoduje niepewność co do przyszłego otoczenia serwisu, w jakim przyjdzie mu funkcjonować.

Dostosowanie serwisu zgodnie z wytycznymi zawartymi w WCAG 2.0 zapewni prawidłowe funkcjonowanie serwisu niezależnie od kontekstu technologicznego.

Większa użyteczność serwisu

O użyteczności serwisów WWW pisałam już w jednym z moich wcześniejszych artykułów.

Najprościej rzecz ujmując, użyteczny serwis to taki, na którym internauta trafiając po raz pierwszy, potrafi w bardzo krótkim czasie zorientować się w jego konstrukcji, zrozumieć jego logiczny układ i bez trudu dotrzeć do pożądanej informacji.

Użyteczność i dostępność to dziedziny, które mają wiele wspólnych zasad. Im bardziej dostępny serwis, tym bardziej użyteczny dla odwiedzających. To kolejny z pretekstów, dla których warto dbać o dostępność.

Niższe koszty modyfikacji

Stale postępujący rozwój technologii internetowych sprawia, że co jakiś czas każdy serwis musi ulec modyfikacjom w celu dostosowania do obowiązujących wymagań.

Strona WWW, która została zbudowana w oparciu o wytyczne dostępności, posiada poprawny kod, zgodny z najwyższymi standardami jakości, a co za tym idzie jest łatwiejszy w modyfikacji dla programistów. Przyspiesza to i zmniejsza koszty wszelkich działań związanych z przyszłą przebudową serwisu.

Wyższe pozycje w wyszukiwarkach

Wiele elementów ważnych dla dostępności, jak np.: tytuły stron, nagłówki, teksty alternatywne czy transkrypcje tekstowe ma wpływ na osiągane pozycje w wynikach wyszukiwania. Tak więc dostępny serwis ma szansę zająć wyższą pozycję we wszystkich wyszukiwarkach.

Jakie koszty trzeba ponieść?

Dostępność serwisu to ukłon w stronę wszystkich użytkowników sieci, nie tylko osób niepełnosprawnych. Tworzenie od podstaw stron z założeniem dostępności nie generuje dodatkowych kosztów, bo nie wymaga implementacji żadnych dodatkowych narzędzi i technologii na etapie budowania serwisu. Jeśli natomiast już od początku serwis nie został zaprojektowany zgodnie z zasadami dostępności, wprowadzenie odpowiednich poprawek do gotowego serwisu będzie się wiązało z dodatkowymi kosztami.

Aby w przyszłości Twoja firma nie musiała ponosić niepotrzebnych kosztów, osoba odpowiedzialna za tworzenie serwisu powinna zadbać o zgodność ze standardami!

Niestety, wielu projektantów i programistów nie ma świadomości, że istnieją odpowiednie specyfikacje, a klienci nie są precyzyjni w formułowaniu swoich oczekiwań, gdyż nie mają wiedzy na temat tego, czego powinni wymagać często zwracając uwagę na czas realizacji zamiast na jakość. Kolejnym problemem jest dostosowywanie serwisu wyłącznie pod kątem wizualnym, bez przywiązywania wagi do jego użyteczności.

Podsumowanie

Dostępność to szereg zalet nie tylko dla osób niepełnosprawnych. Dzięki udogodnieniom, z Twojej strony będzie mogło korzystać więcej internautów, co przełoży się na większe zainteresowanie treściami w serwisie. Przygotowanie witryny zgodnie z wytycznymi dostępności będzie także korzystne dla samej strony i jej widoczności w wynikach wyszukiwania. W swoim kolejnym artykule, do którego lektury zapraszam już dziś, przedstawię podstawowe zasady dostępności serwisów internetowych.

O autorze:

Klaudia Hudzińska

W 4people pracuje jako Website Content Manager. Dba o to, co i kiedy pojawia się na stronach WWW klientów. Zawsze służy swoim bystrym okiem i wnikliwą analizą. To pierwsza osoba, do której kierujemy swoje kroki, gdy nie sprawdza się powiedzenie "dziwne, u mnie działa". Wie, co na stronach piszczy i nie waha się szukać nowych rozwiązań.

Komentarze

Marketing dla ludzi
Zapisz się do newslettera!
Zdobywaj wiedzę! Co dwa tygodnie otrzymasz najciekawsze artykuły na swoją skrzynkę e-mail!
...i dołącz do ponad 600 subskrybentów!
Marketing dla ludzi
Trzymaj rękę na e-pulsie!
Zapisz się do newslettera, a co dwa tygodnie otrzymasz najciekawsze artykuły na swoją skrzynkę e-mail!
...i dołącz do ponad 600 subskrybentów!
Marketing dla ludzi
Otrzymuj najświeższe newsy!
Zapisz się do newslettera, a co dwa tygodnie otrzymasz najciekawsze artykuły na swoją skrzynkę e-mail!
...i dołącz do ponad 600 subskrybentów!
Marketing dla ludzi
Trzymaj rękę na e-pulsie!
Zapisz się do newslettera, a co dwa tygodnie
otrzymasz najciekawsze artykuły na swoją skrzynkę e-mail!
...i dołącz do ponad 600 subskrybentów!
Marketing dla ludzi
Trzymaj rękę na
Zapisz się do newslettera, a co dwa tygodnie otrzymasz najciekawsze artykuły na swoją
skrzynkę e-mail!
...i dołącz do ponad 600 subskrybentów!
e-pulsie!